„Hamuj raka! Daj szansę płucom!” – nowe postulaty zmian

W ciągu kilku ostatnich lat nastąpiła zauważalna poprawa w obszarze diagnostyki i leczenia chorych z rakiem płuca w Polsce (m.in. uruchomiony został Ogólnopolski Program Wczesnego Wykrywania Raka Płuca (WWRP) za pomocą Niskodawkowej Tomografii Komputerowej (NDTK), poszerzony został katalog innowacyjnych terapii refundowanych w ramach programów lekowych). Nadal jednak wymagane jest wprowadzenie konkretnych zmian, dzięki którym procesy te byłyby jeszcze bardziej efektywne.

W tym celu, eksperci wraz z przedstawicielami organizacji pacjentów, przy wsparciu Polskiej Grupy Raka Płuca i Forum Raka Płuca, zrewidowali dotychczasowe postulaty przygotowane w ramach kampanii „Hamuj raka! Daj szansę płucom!”, aby realnie przyczynić się do poprawy sytuacji chorych z rakiem płuca w Polsce.

Cele oraz postulaty zmian w obszarze raka płuca wraz z propozycjami rozwiązań

Cel I: Zmniejszenie liczby zachorowań

Postulat w zakresie profilaktyki pierwotnej

  1. Realizacja długofalowej kampanii antynikotynowej skierowanej do wielu grup docelowych,
    w tym w szczególności do kobiet oraz młodzieży.

    • Przeprowadzenie głębokiej analizy postaw społecznych w tym zakresie, szczególnie dot. kobiet i młodzieży (nacisk na e-papierosy).
    • Propozycja stworzenia i przeprowadzenia ogólnopolskiej kampanii w ramach programu Ministerstwa Zdrowia „Planuję długie życie”.
    • Uzupełnienie podręczników szkół podstawowych (klasy 5-8) oraz średnich, informacjami na temat szkodliwego wpływu papierosów, nikotyny oraz nowych urządzeń zastępujących papierosy na stan zdrowia.

Cel II: Dwukrotne zwiększenie wskaźnika przeżyć 5-letnich

Postulat w zakresie profilaktyki wtórnej

  1. Promocja Ogólnopolskiego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Płuca (WWRP) za pomocą Niskodawkowej Tomografii Komputerowej (NDTK) wśród lekarzy POZ i osób z grup ryzyka.
    • Zwrócenie uwagi NFZ na konieczność wsparcia i wynagrodzenia lekarzy POZ, aby zaangażować tę grupę medyków w promocję badań skryningowych.

 Postulaty w zakresie diagnostyki

  1. Zapewnienie każdemu pacjentowi z niedrobnokomórkowym rakiem płuca kompletnej oraz szybko przeprowadzonej diagnostyki obejmującej ustalenie stopnia zaawansowania nowotworu i pełnego rozpoznania patomorfologicznego wraz z oznaczeniem markerów genetycznych:
  • w stopniu zaawansowania IB-IIIA po radykalnym leczeniu chirurgicznym oznaczenie mutacji
    w genie EGFR z materiału pooperacyjnego;
  • w miejscowo zaawansowanym (stopień III) lub uogólnionym NDRP (stopień IV) oznaczenie mutacji EGFR, ALK, ROS1 i innych zaburzeń genetycznych w miarę wprowadzania nowych leków ukierunkowanych molekularnie.
  1. Zagwarantowanie pobrania jakościowego materiału patomorfologicznego do badań, umożliwiającego pełną ocenę charakterystyki genetycznej i molekularnej nowotworu.
    • Wprowadzenie przez Ministerstwo Zdrowia premiowania w zakresie wyceny odpowiedniej jakości materiału za pobranie wycinka umożliwiającego przeprowadzenie pełnej oceny nowotworu.
  2. Wprowadzenie zasad kontroli jakości konsyliów lekarskich, dzięki wdrożeniu wykazu obligatoryjnych aktywności zakładających obowiązek uczestnictwa w konsylium takich specjalistów jak: onkolog, torakochirurg i radioterapeuta, a także konieczność przeprowadzenia oceny patomorfologicznej wraz z oznaczeniem markerów genetycznych.
    • Weryfikacja przez AOTMiT i formalne zatwierdzenie przez Ministerstwo Zdrowia optymalnej ścieżki diagnostycznej (wytycznych w zakresie niezbędnej dokumentacji do przeprowadzenia konsylium), która została zdefiniowana przez specjalistów klinicznych (Dolnośląskie Centrum Onkologii) i zapisana w standardach oraz stosowana w ramach pilotażu sieci onkologicznej.
  3. Dodanie do funkcjonalności internetowego konta pacjenta (IKP) zakładki z wynikami oceny patomorfologicznej i molekularnej nowotworu, a następnie umożliwienie lekarzom dostępu do tych danych i rozpropagowanie samego narzędzia.

Postulaty w zakresie leczenia

  1. Zastosowanie najlepszej dostępnej terapii już od I linii leczenia poprzez promowanie obowiązujących standardów diagnostyczno-terapeutycznych.
    • Wprowadzenie lepszej wyceny świadczeń gwarantowanych dotyczących stosowania leków w programie lekowym w porównaniu do mniej skutecznej chemioterapii.
    • Umocnienie roli diagnostyki molekularnej poprzez dodanie w katalogu chemioterapii warunku nakładającego na świadczeniodawcę obowiązek potwierdzenia przeprowadzenia oceny obecności odpowiednich czynników molekularnych oraz immunohistochemicznych przed rozpoczęciem chemioterapii.
  2. Wdrożenie leczenia celowanego inhibitorem kinazy EGFR jako uzupełnienia terapii radykalnej (leczenie adjuwantowe).
  3. Utworzenie Ośrodków Kompleksowego Postępowania (Lung Cancer Unit) jako ośrodków zwalidowanych, certyfikowanych i poddawanych okresowej kontroli.

Komentarze ekspertów dot. proponowanych zmian: https://www.youtube.com/watch?v=Jk10EonDeP8.

Określenie konkretnych potrzeb oraz propozycja postulatów zmian to pierwszy krok w walce o poprawę sytuacji pacjentów z rakiem płuca w Polsce oraz zwiększenie ich szansy na wyleczenie. Kolejnym krokiem będzie wypracowanie przez zaangażowane grono ekspertów kompletu rozwiązań i narzędzi, które będą mogły pomóc w reformie modelu profilaktyki oraz skutecznej opieki nad chorymi.