Najnowsza Strategia Walki z Rakiem Płuca

Jak funkcjonuje opieka zdrowotna nad chorymi na raka płuca w Polsce? I jakie działania należy wdrożyć, aby poprawić sytuację w zakresie zwalczania choroby oraz jej społecznych skutków? – odpowiedzi na te pytania zawiera opublikowana w styczniu 2018 roku „Strategia Walki z Rakiem Płuca”.

Dokument został opracowany pod patronatem Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc we współpracy z Polską Grupą Raka Płuca i Polską Ligą Walki z Rakiem. Pracował nad nim zespół ekspercki pod kierownictwem prof. Joanny Chorostowskiej-Wynimko. – W naszym zamierzeniu Strategia powinna stanowić punkt wyjścia do dyskusji i rozpoczęcia intensywnych działań na rzecz stworzenia skoordynowanego systemu ośrodków specjalistycznych, pulmonologicznych, onkologicznych i torakochirurgicznych, które zagwarantują polskim chorym na raka płuca sprawną i skoordynowaną opiekę na wysokim poziomie – pisze we wstępie prof. Chorostowska-Wynimko.

Dokument składa się z dwóch części: Diagnozy stanu obecnego (zawiera m.in. informacje na temat epidemiologii, diagnostyki i leczenia raka płuca, w tym statystyki NFZ dotyczące wydatków) oraz Planu Wdrożeniowego, opisującego działania, jakie należy podjąć, aby osiągnąć cel główny: zmniejszenie umieralności spowodowanej rakiem płuca i poprawę jakości życia chorych.

Poniżej przedstawiamy fragment Strategii Walki z Rakiem Płuca:

Podsumowanie raportu i dalsze wyzwania 

Rak płuca (RP) w roku 2014 był przyczyną 14% zachorowań i 24% zgonów z powodu nowotworów i od lat pozostaje najczęstszą przyczyną zgonów z powodów nowotworowych w Polsce. Waga tego schorzenia w obrazie epidemiologicznym populacji Polski uzasadnia jego szczególnie potraktowanie w polityce zdrowotnej państwa, czego ostatecznym celem powinno być zmniejszenie liczby zachorowań, zgonów oraz poprawa jakości życia osób chorych. Osiągnięcie tego efektu będzie możliwe, jeśli działania na poszczególnych etapach zwalczania raka płuca będą prowadzone planowo i skutecznie. 

Jednym z dominujących czynników ryzyka zachorowania na raka płuc jest palenie tytoniu. W Polsce 22,7% osób regularnie pali tytoń, stąd konieczne jest zintensyfikowanie działań ukierunkowanych na eliminowanie tego nałogu. W ostatnich latach wiele w tym zakresie zrobiono, wprowadzając zakaz palenia w większości miejsc publicznych, zakaz reklam i promocji wyrobów tytoniowych czy ostrzeżenia na opakowaniach. Dalsze działania zniechęcające do palenia są jednak konieczne i zasadne byłoby zwiększenie środków, które pochodzą z podatku akcyzowego ze sprzedaży wyrobów tytoniowych na działania zwalczające skutki palenia. 

Chorzy na raka płuca najczęściej rozpoczynają leczenie w późnych stadiach rozwoju nowotworu. Wcześniejsze wykrywanie zmian nowotworowych mogłoby prowadzić do poprawy wyników leczenia raka płuca. Konieczne jest więc zwiększenie „czujności onkologicznej” lekarzy POZ oraz bardziej systematyczne badania osób należących do grup podwyższonego ryzyka.

Konieczne jest również usprawnienie i poprawa jakości diagnostyki osób, u których występują podejrzane objawy. 

Diagnostyka raka płuca w Polsce prowadzona jest przez wiele jednostek ochrony zdrowia na różnym poziomie referencyjności, przede wszystkim poradnie i oddziały pulmonologiczne oraz torakochirurgiczne. Konieczne jest wprowadzenie systemu ośrodków realizujących skoordynowane działania diagnostyczne i poddanych stałemu monitorowaniu jakości. Drogą do tego jest wyodrębnienie placówek oferujących tzw. Kompleksową Diagnostykę Raka Płuca, które powinny być odpowiedzialne za przeprowadzenie całości koniecznej diagnostyki, do wykluczenia lub potwierdzenia rozpoznania, ocenę stopnia zaawansowania choroby i stanu ogólnego chorego, chorób współistniejących i innych czynników mogących wpływać na indywidualne decyzje terapeutyczne. 

W obecnym stanie wiedzy medycznej możliwe jest przedłużenie i poprawa jakości życia u większości pacjentów chorujących na raka płuca. Wyniki leczenia poprawiają się, jeśli jest ono prowadzone w sposób wielodyscyplinarny, w ośrodkach posiadających odpowiednie doświadczenie, najlepiej w formie tzw. Kompleksowego Leczenia Raka Płuca. Duże doświadczenie i odpowiednia liczba leczonych chorych ma szczególne znaczenie dla jakości postępowania zabiegowego, torakochirurgii i nowoczesnych metod systemowego leczenia.

Optymalnym rozwiązaniem jest ścisła współpraca pomiędzy regionalnymi ośrodkami odpowiedzialnymi za Kompleksową Diagnostykę Raka Płuca oraz Kompleksowe Leczenie Raka Płuca. 

W procesie prawidłowej diagnostyki i leczenia raka płuca powinny uczestniczyć zespoły wielodyscyplinarne. Jedynie taka organizacja opieki pozwala na podejmowanie optymalnych decyzji terapeutycznych. Leczenie powinno być zarówno holistyczne, jak i dostosowane do indywidualnej sytuacji klinicznej. 

Jakość i efektywność procesu diagnostycznego oraz terapeutycznego poprawi się dzięki ściślejszemu stosowaniu wytycznych postępowania klinicznego, a tym samym dzięki eliminacji nieuzasadnionych różnic i suboptymalnych sposobów postępowania. Podejmowane działania medyczne i ich wyniki w postaci wskaźników jakości powinny być stale monitorowane, a placówki zachęcane do postępowania zgodnego z aktualnymi wytycznymi. 

Działania mające na celu poprawę obecnej sytuacji muszą się opierać na stale aktualizowanych danych, dlatego konieczny jest ciągły rozwój wiedzy i kompetencji w zakresie zwalczania raka płuca przez wszystkich uczestników systemu. W tym celu przydatne jest utrzymywanie rejestrów medycznych, jako naturalny kierunek rozwoju systemu rejestracji chorób nowotworowych. 

Mierzona długoletnim przeżyciem skuteczność leczenia raka płuca jest w ciągle niezadowalająca; według KRN wskaźnik 5-letniego przeżycia wynosi ok. 12%. Systematyczne i planowe wdrożenie proponowanych rozwiązań daje nadzieję na poprawę tego wskaźnika, oraz poprawę jakości życia chorych.

Pełna treść Strategii znajduje się na stronie Polskiej Ligi Walki z Rakiem (aby się z nią zapoznać proszę kliknąć w ten link).

 

Zapisz się do newslettera